ишонч овозини бермаслик охир оқибат парламентни тарқатиб юборишга олиб боришини айтиб, қаршилик қилишди. Шунда у мақсадини яшира олмасдан: “Дарҳол парламентни тарқатиб юбориши жуда яхши бўлади. Биз бу йўл билан вақтдан ютамиз ва ўзимиз хоҳлаган вазирликни ташкил қилиш учун ҳозирлик кўрамиз”, деб жавоб берди.
Шу вақт мажлис қўнғироғи чалинди ва депутатлар мажлислар залига кириб кетишди. Кейин овоз бериш вақти бўлди ва мажлис раиси натижани эълон қилди. Кўпчилик овоз Тавфиқ бошони, вазирлигига ишонч билдириш тарафида эканлиги маълум бўлди.
Мустафо Камол бундан хабар топгач, парламент биносини тарк этди ва уйига қараб йўл олди. Йўлда қасрга телфон қилди ва мумкин қадар тезроқ султон билан учрашишни илтимос қилди. Султон Ваҳиди-д-дин унинг фикрларидан хабардор ва у ҳокимиятни қўлга киритиш илинжида юрганини ҳам билар эди. Лекин султон Мустафо Камол тарафида ктта куч борлигини сезар ва қўшин ичида ҳам кучли таянчлари бор, бу таянчлари орқали қўшинга ҳам таъсир қила олади, деб ўйлар эди. Ваҳиди-д-дининг бирдан бир ғами тахтини сақлаб қолиш бўлиб, унга кўпроқ Мустафо Камол тарафидан хатар бор деб, ҳавотирда эди. Шунинг учун ҳам у учрашувни талаб қилганда дарҳол учрашувга рози бўлди. Лекин султон учрашув кунни биринчи жумъа кунига таъйин қилди. Унинг бу кунни ихтиёр қилишидан мақсади, жумъа куни халифа халқ билан учрашадиган кун ҳисобланар эди. Мустафо Камол халқ олдида султон билан бирга эканлигини эълон қилади ва ҳозир бўлганлар олдида халифага дўстлигини намойиш қилади ва у билан бирга Жумъа намозини ўқийди шундан кейингина халифа унинг гапларини яъни ўзига маълум гапларни ёлғиз ҳолда эшитади.
Жумъа намози ўқиб бўлингач, султон уни бирга салонга боришга таклиф қилди ва у билан бўладиган учрашувни чўзишга қасд қилди. Учрашув роппа роса бир соатга чўзилди. Султон ундан: “Мен аниқ биламанки, қўшиндаги қўмондон ва зобитлар сенга катта ишонч билдиришади. Сен қўшин менга қарши чиқмаслигига кафил бўла оласанми”, деб сўради. Мустафо Камол: “Султоним менкелажак ҳақида ҳеч нарса дея олмайман. Лекин ҳозирги кун ҳақидаги фикрим, қўмондон ва зобидарнинг тахтингизга қарши чиқишга ҳеч қандай асослари йўқ ва яна шу нарсани аниқ ва қатъий айта оламанки, сиз қўшиндан хавфсирашингизга ҳеч қандай асос йўқ”, деб жавоб берди. Шунда султон: “Мен сендан бугунги кун ҳақида сўраётганим йўқ, балки мен келажакда нима ишлар содир бўлиши ҳақида билишни хоҳлайман”, деди. Мустафо Камол бу саволга нима деб жавоб берганлиги маълум эмас. Лекин шу нарса маълумки, Мустафо Камол султонга баъзи гапларни гапириб, унинг кўнглини хотиржам қилган. Бу султоннинг унга қарата: “Сен ақилли саркардасан, сен дўстларингни хотиржамлик ва ақл билан иш тутишга чақириб, уларга таъсир қила олиш имконятига эга шахссан”, деб айтган сўзларидан кўриниб турибди. Султон билан Мустафо Камол ўртасида алохида ёлғизликда бўлиб ўтган бу учрашув қасирдагиларнинг диққат эътиборини ўзига жалб қилди ва улар ундаги сирлардан огоҳ бўлишга ҳаракат қилишди. Лекин халифа Мустафо Камол билан
70-бет Бетлар: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138
|