Албатта ҳукм Аллоҳникидур |
 |
Сиёсий сақофий таҳлилий
сайт |
|
англатмайди. Балки дуруст бўлмаслик адад мафҳумидан эмас, балки бошқа эъяънидан олинади.
3. Исм мафҳуми ҳужжат эмас:
Исм билан боғлиқ бўлган ҳукмдан мухолафат мафҳуми чиқмайди. Бу исм жинс ё алам ё шунга ўхшаш лақаб ва куня ё жомид ёки сифатсиз муштақ бўлишининг фарқи йўқ. Мафҳуми йўқ, яъни мухолафат мафҳуми йўқ сифатни исм, деб эъяъни қилинади. Бунга мисоллар:
а) Жомид исм: Мисол учун, Росулуллоҳ с.а.в.нинг
«فِى الْغَنَمِ السَّائِمَةِ زَكَاةٌ»
«Яйловда ўтловчи қўйларига закот бор» (Абу Довуд: 96\2. Байҳақий: 99\4) деган ҳадисларида «الغنم » сўзи исми жинс жомид бўлиб, ундан мухолафат мафҳуми чиқмайди. Яъни қўйлардан закот беришнинг зикр этилиши мол, туя каби закотнинг бошқа синфларига закот берилмаслигини англатмайди.
Шунингдек, Росулуллоҳ с.а.в.нинг «الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ مِثْلاً بِمِثْلٍ Олтинни олтинга тенгма тенг», деган ҳадисларида «الذَّهَبُ » сўзи ҳам исми жинс жомид бўлиб ундан мухолафат мафҳуми чиқмайди. Яъни олтинни айнан ўзини тенгма тенг эмас устама фоиз билан сотиш рибо, деган гап олтиндан бошқа нарсаларда рибо чиқмаслигини англатмайди. Масалан, кумуш, буғдой каби бошқа нарсаларда ҳам тенгма-тенг савдо бўлиши зарур.
Шуни ҳам айтиш лозимки, Росулуллоҳ с.а.в.нинг Байҳақий Ҳасандан ривоят қилган ушбу ҳадислари ҳам бор:
«لَمْ يَجْعَلْ رَسُولُ اللهِ A الصَّدَقَةَ إِلاَّ فِى عَشَرَةٍ: الْإِبِلِ, الْبَقَرِ, الْغَنَمِ, الذَّهَبِ, الْفِضَّةِ, الْحِنْطَةِ, الشَّعِيرِ, التَّمْرِ, الزَّبِيبِ, السُّلْتِ»
«Росулуллоҳ с.а.в. фақат ўнта нарсага садақа-закот берилишини белгилади: туя, қорамол, қўй, олтин, кумуш, арпа, буғдой, хурмо, майиз, султ». Султ қомусда арпанинг бир нави дейилган.
Ушбу ҳадисдан унда зикр қилинган нарсалардан бошқа нарсаларга закот берилмаслиги чиқди ва бу исмнинг мафҳумидан чиқмади. Чунки бу исмнинг мухолафат мафҳуми йўқ. Балки бу чекловдан чиқарилди. Чекловни эса мухолафат мафҳуми бор. Шунинг учун нусусда закот жомид исмлар олдида «لَمْ...إِلاَّ » чеклов ҳарфлари билан келди ва натижада закот фақат ушбу ўн турдаги нарсаларга чекланиб, бошқаларга ман қилинди.
178-бет
Бетлар: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308
|