Албатта ҳукм Аллоҳникидур Сиёсий сақофий таҳлилий
сайт

 

 

«تناكحوا تناسلوا تكثروا»

«Никоҳланинглар, насл қолдиринглар, кўпайинглар», ҳадисига зид келади, деб айтилмайди. Бундай демаслик керак. Чунки азлга рухсат бериш наслни кўпайтиришга қилинган тарғибга зид эмас. Булар бошқа-бошқа ҳукмлар бўлиб, бири - насл кўпайтиришга тарғиб, иккинчиси - азлнинг мубоҳлигидир. Энди имом Аҳмад Жузома бинт Ваҳб ал-Асадийядан ривоят қилган ҳадисга келсак, «Расулуллоҳ с.а.в. ҳузурларида бир неча кишилар турган вақтида бордим. У киши дердилар:


«لقد هممت أن أنهى عن الغيلة فنظرت في الروم وفارس فإذا هم يغيلون أولادهم فلا يضر أولادهم شيئاً, ثم سألوه عن العزل. فقال رسول الله r
: ذلك الوأد الخفي وهي: }وَإِذَا الْمَوْءُودَةُ سُئِلَتْ { »

«Мен сут устига фарзандли бўлишдан қайтаришни қасд қилдим. Форс ва румликларга қарадим ва уларнинг сут устига фарзандли бўлаётганларини ва бунинг уларнинг фарзандларига зарари йўқлигини кўрдим». Кейин у кишидан азл ҳақида сўрадилар. Пайғамбар с.а.в. дедилар: «У - болаларни тириклай кўмишнинг махфийсидир» ва: «Тириклайкўмилганқизларсўралганвақтида», [81:8] оятини ўқидилар». Бу ҳадис азлнинг жоизлиги ҳақидаги қатор саҳиҳ ҳадисларга зид келади. Агар бир ҳадиснинг маъноси жуда кўп йўллар билан ривоят қилинган бошқа ҳадисларга зид келса, кўп йўллар билан ривоят қилинган ҳадислар олинади. Шунга кўра, мазкур ҳадис ўзидан олдин келтирилган кучли ва кўп йўллар билан ривоят қилинган ҳадисларнинг маъносига зид бўлгани учун рад этилади.


Бу ҳадис билан азлнинг мумкинлигини кўрсатувчи бошқа ҳадислар ўртасини солиштириш орқали бу ҳадис азлнинг макруҳлигига йўйилади, деб айтилмайди. Агар бу ҳадисда келган маънони Пайғамбар с.а.в. рад қилганларида, шундай бўлиши мумкин эди. Имом Аҳмад ва Абу Довуд Абу Саиддан ривоят қилган ушбу ҳадис:


«وإن اليهود تحدث أن العزل الموءودة الصغرى. قال: كذبت يهود»

«... Яҳудийлар азлни «Болани тириклай кўмишнинг кичикроқ кўриниши», дейдилар, дейилганида Расулуллоҳ с.а.в.: «Яҳудийлар ёлғон айтибди», деганлар». Жузманинг:


«ذلك الوأد الخفي وهي: }وَإِذَا الْمَوْءُودَةُ سُئِلَتْ {
»

«У - болаларни тириклай кўмишнинг махфийсидир» ва: «Тириклай кўмилган қизлар сўралган вақтида», [81:8] оятини ўқидилар», деганларини ривоят қилган ҳадисга келсак, бу икки ҳадисни бирлаштириш мумкин эмас. Улардан бири (мансух) бекор қилинган

 

151-бет

Бетлар: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181