Албатта ҳукм Аллоҳникидур Сиёсий сақофий таҳлилий
сайт

 

 

Учинчи: Бойликни тақсимлашдан келиб чиққан иқтисодий муаммо.
Юқорида айтиб ўтганимиздек, иқтисодий молиявий кризислар ва тўловлар балансидаги муаммоларни ҳал қилиш билан иқтисодий муаммо ҳал бўлиб қолмайди. Чунки ечим фақат арифметик тенглик эмас. Баъзан импортлар ва тўловларни тенглаб олинса-да, бойликни тақсимлаш бузилиши мумкин. Бунинг маъноси шуки, мисол учун, ишлаб чиқариш кенг ва илғор бўлади. Аммо товар ва хизматлар фойдасининг аксари Умматнинг бадавлат қатламига кетиб, камбағал кишиларга тегмай қолади. Шунингдек, баъзан кризислар қарздорликка қўшимча, ишсизлик ва камбағалликни ҳам олиб келади. Чунки биргина қарздорлик муаммосининг ечими ишсизлик ва камбағаллик муаммосини ечиб беролмайди. Аммо Ислом бундай муаммоларни қуйидагича мукаммал ечиб берди:

  1. Юқорида айтилган қишлоқ хўжалик, савдо ва саноат соҳасида иқтисодий сиёсат юритиб, Умматга вожиб бўлган лойиҳаларни яратиш натижасида ишчи ўринларни ташкил қилиш. Бундай лойиҳаларга байтулмолдан сарф қилинади. Агар унда маблағ бўлмаса, бадавлат мусулмонлардан йиғилган солиқ эвазига бажарилади ва бу ҳар қандай ҳолатда ҳам мана шундай лойиҳаларни ташкил қилиш зарур эканлигига далолат қилади.
  2. Ислом юртдаги ҳар бир шахснинг асосий эҳтиёжларини қондиришни кафолатлади. Бу эҳтиёжлар озиқ-овқат, кийим-кечак, юртда қурилиши урф бўлган оддий уй-жойдан иборатдир. Ислом айни асосий эҳтиёжларни қуйидагича кафолатлади:

а)    Агар мана шу асосий эҳтиёжлардан бирортаси қондирилмаётган бўлса, ишлашга қодир эркакларга ишлаш фарз қилинди.
б)    Аёл кишига нафақа қилиниш мутлақо фарз қилинди. Бунда аёлнинг пул топишга қодир ёки қодир эмаслигининг фарқи йўқ. Камбағал эркак кишига ҳам нафақа қилиниш фарз қилинди. Унинг ишлашга қодир бўлмай, амалан ожиз бўлиши ёки ишлашга қодир бўла туриб, ҳукман ожиз бўлишининг фарқи йўқ. Бунинг тафсилоти шундай:
Хотинга нафақа қилиш – эрига, ёш фарзандларга нафақа қилиш – отага, ота-онага нафақа қилиш – фарзандларига, қариндошга нафақа қилиш – яқин ворис қариндошга фарз қилинди ва буларнинг барчаси очиқ шаръий нусусларда келди.

Давлат мазкур нафақаларни фарз қилинган кишилардан мажбуран йиғиб олади ва буни бошқа барча қарзлардан муқаддам қўяди. Чунки нафақа қилишнинг ҳукми энг биринчи қўйилади ва бунда нафақа қилувчининг тўлай олмаслик даъвоси қабул қилинмайди. Қарзни тўлашнинг ҳукмида эса тўлай олмаслик даъвоси қабул қилинади. Бу билан Исломда давлатнинг барча фуқароларининг асосий эҳтиёжлари нафақа қилиш орқали кафолатланади.

 

37-бет

Бетлар: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42