Ўзбекистонда долларнинг “қора бозор” нархи 5500 сўмдан ошиб кетди: Dollaruz.com сайти маълумотига кўра, 22 октябрь куни маҳаллий вақт билан соат 12:03 да “саррофлар” америка валютасини 5500 сўмдан сотиб олиб, 5530 сўмдан сотдилар.
20-октябрь куни долларнинг нархи 5600 сўмгача чиқиб кетган, ўша куни тунга келиб 5200 сўмда тўхтаган ва кейинги куни эрталабдан яна кўтарила бошлаганди. Ҳолбуки, 12 октябрь куни долларни 5030 сўмдан сотиб олиш мумкин эди.
Шундай қилиб, 2015 йил бошидан ўзбек валютасининг қадри 50 фоиздан кўпроқ – 3450 сўмдан 5500 сўмгача пасайиб кетди.
Шу билан бирга, долларнинг расмий курси 2663 сўмни ташкил этади. Марказий банк курсининг ўсиш суратини таҳлил қиладиган бўлсангиз, 2015 йил бошида доллар ҳафтасига 5-6 сўмдан ўсганини, октябрдан бошлаб эса 14 сўмдан ўсаётганини кўришингиз мумкин. Мисол учун, 29 сентябрь куни долларнинг расмий курси 2621 сўм, 6 октябрь куни – 2635 сўм, 13 октябрь куни – 2649 сўм, 20 октябрдан бошлаб эса 2663 сўмни ташкил этмоқда.
Долларнинг кескин суратлар билан кўтарилиши ўзбекистонлик тадбиркорларга ҳам оғир келди. “Фарғона”агентлигининг Тошкентдаги манбалари маълум қилишича, Ўзбекистон пойтахти солиқ инспекциялари тадбиркорлардан банкротлик тўғрисидаги аризаларини рўйхатга олишга улгурмай қолишган. Юнусобод тумани ДСИ ходимларига кўра, 21 октябрь куни улар шунақа аризалардан 80 тасини қабул қилганлар.
Қатор аломатларни ҳисобга олган ҳолда бугунги кунда ўзбек валютасининг нафақат девальвацияси, балки дефолти – яъни давлат ички ва ташқи қарзларини тўлашдан оэжиз қолгани ҳақида гапириш мумкин. Бунга мисол тариқасида пенсияларнинг кечиктирилиши, пенсионерларни мажбуран пластик карталарига ўтказилишини келтирса бўлади. Аммо Ўзбекистон расмийлари мамлакат иқтисодиётидаги муаммоларни тан олгиси келмай, “биз фақат муваффақиятларга эришяпмиз, 9 ой якуни бўйича ЯИМ 8 фоизга ўсди. Давлат бюджети профицит билан бажарилди. Инфляция даражаси прогноз қилинган параметрлардан ошмади”, дея бонг урмоқдалар.
P.S. Ушбу хабар сайтга қўйилаётган пайтда Ўзбекистонда долларнинг сотув нархи 5900 сўмга чиқди.
манба: “Фарғона” халқаро ахборот агентлиги