Ўзбекистон президенти Ислом Каримов ташаббуси билан мустақиллик йилларида ҳар йилга ном қўйиш урфга айлантирилган эди. Ўзининг бу анъанасига содиқ қолган Каримов Ўзбекистон конституциясининг 22 йиллигига бағишланган йиғилишда 2015 йилни “Кексаларни эъзозлаш йили” деб эълон қилинди эди.
Унинг бу қарори ортидан одамлар ичида 2015 йилда кексаларни қандай “совғалар” кутиб турган бўлиши мумкин деган хавотирлар пайдо бўлган эди. Чунки Ўзбекистонда қайси йилга қандай ном берилса, ўша йили айнан ном берилган соҳа вакиллари ёки намоёндалари қаттиқ сиқув ва таъқибга дуч келишлари кўпчилик учун сир бўлмай қолган. Хусусан, Каримов томонидан 1999 йил “Аёллар йили” деб эълон қилинганидан сўнг 1999 йили Ислмо ва мусулмонларга қарши кураш асносида Ўзбекистон қамоқхоналари аёллар билан тўлиб тошди. “Ҳомийлар ва шифокорлар йили” деб номланган 2006 йилда эса ҳомийлар ихтиёрий-мажбурий ҳомийликдан қаёққа қочишларини билмай қолган эдилар. “Баркамол авлод йили” бўлган 2010 йилга келиб авлодлар соғлиги ҳақида “жон койитган” президентнинг ёзилмаган буйриғига биноан туғиш ёшидаги ўн минглаб аёллар мажбурий равишда стерилизация қилинди… “Соғлом бола йили” номи остида ўтган 2014 йилда эса ёш гўдаклар туғриқхоналарда совуқдан музлаб дунёга келган бўлса, айримлари ҳаётдан кўз юмишди.
“Кексаларни эъзозлаш йили”да эса аввалдан кутилганидек қариялар бирдан бир даромад манбаи бўлган нафақа пулларидан маҳрум бўлмоқдалар.
“Фарғона” халқаро ахборот агентлигининг хабар қилишича, Ўзбекистонда кўплаб қарияларнинг пенсиялари бир неча баробарига камайтирилди ва улар олдин гўё ноқонуний тарзда олган бир неча миллард сўм пулларни давлатга қайтариб беришлари керак бўлади, дея маълум қилади Ўзбекистон Мустақил ҳуқуқ ҳимоячилар ташаббус гуруҳи (ЎМҲҲТГ). ЎМҲҲТГ тошкенлик пенсионерларнинг мурожаатларидан келиб чиқиб шундай хулосага келди.
Хусусан, ҳуқуқ ҳимоячиларга пойтахтнинг Олмазор туманида истиқомат қилувчи бешта боланинг онаси, 56 ёшли Мастура Ҳакимова мурожаат қилди. 2010 йилда унинг 25 йилу 1 ойлик меҳнат стажи эътиборга олинган ҳолда 175 минг сўм (ўша кундаги расмий курс бўйича $115) пенсия тайинланган. Ҳар йилги индексация ҳисобга олинган ҳолда 2014 йил январга келиб Ҳакимованинг пенсияси 487 минг сўмга етди ($221). Бироқ ўша йилнинг декабрида у бор-йўғи 283.700 сўм ($118) пенсия олди, холос. Ҳайрон қолган Ҳакимованинг пул нега камайди деган саволига Олмазор тумани пенсия жамғармасидагилар олдин пенсия нотўғри тайинлангани, буни Ўзбекистон Молия вазирлигининг Назорат-ревизия бошқармаси аниқлаганини маълум қилдилар.
Тез орада №69 почта алоқаси бўлимига боғлаб қўйилган пенсия фондининг инспектори Хуршид Сиддиқов Мастура Ҳакимовага унинг давлатга 16 миллион сўм ($6653) қарздор бўлиб қолганини айтди. Лол қотиб қолган пенсионер аёлни “юпатиб”, Олмазор туманининг ўзида бунақа қарздор пенсионерлардан 500 нафари борлигини маълум қилди.
2015 йил январида Ҳакимованинг пенсиясини яна қисқартирдилар ва 27 январь куни у қўлига бор-йўғи 141,8 минг сўм олди, холос ($58,5).
Гарчи Каримов баланд минбарларда туриб иқтисодий ўсиш, фаровонлик ҳақида лоф уришдан зерикмаётган бўлсада, бўшаб қолган ва талон-торож қилинган давлат бюджетининг сарф харажатларини қисқартириш учун қариялар нафақаси ва болалар пулини қирқиб ташламоқда.