Ҳукумат Евроосиё иқтисодий иттифоқига қўшилиш билан халқни қийнчиликларга дучор қилди, деди академик ва жамоат арбоби Жамин Акималиев.
“Тоғнинг ҳар икки этагида ўтлашни орзу қилган эчки очликдан ўлибди” деганларидек, давлатимиз ҳам кавш қайтараётган хайвоннинг аянчили вазиятига тушиб қолди”, – деди Акималиев.
Унинг сўзларига кўра, Қозоғистондан Қирғизистонга гўшт, ун ва озиқ-овқат маҳсулотлари кириб келмоқда, бизнинг маҳсулотлар эса у ёққа ўтказилмаяпти.
“Биз ЕОИИга тайёргарликсиз кирдик. Мисол учун, Қозоғистонда замонавий техник ускуналар билан жиҳозланган ветеринария назорати лабораториялар бор. У ерда қорамол касалланган ёки йўқлигини, эмланган ёки эмланмаганини тезлик билан аниқлаб берилади. Қирғизистонда эса замонавий талабларга жавоб берувчи лабораториялар йўқ. Бунинг натижасида Қозоғистондан гўшт, ун ва бошқа маҳсулотлар мамлакатимизга тўсиқсиз кириб келмоқда. Бизнинг маҳсулотлар эса Қозоғистон бозорига кира олмаяпти”,- деди академик.
Шунингдек , агар Қозоғистонда шунга ўхшаш муаммо пайдо бўлганда давлат раҳбарлари бу масалани дарҳол бартараф этишини қайд қилиб ўтган олим, – “Иттифоққа қўшилиш ва келишувни имзолашдан олдин ҳукумат масаланинг барча томонларини яхшилаб ўрганиб чиқиши керак эди”, -деди.
“Бир сўз билан айтганда, ЕОИИга қўшилишимиз хато бўлган. Ё ЕОИИдан чиқишимиз керак, ёки қўшни давлатлар бизга “эшикларини” очиши керак. Нима учун бизнинг “эшикларимиз” очиқ, ҳар ким бемалол кириб, хоҳлаганини қилмоқда? Контрабанда маҳсулотлари ўтиб ётипти, аммо ҳеч ким текширмайди, назорат қилмади. Бу оддий иш эмас, балки халқ тақдирини хал қиладиган муаммодир”,- деди академик Акималиев.
Туркистон:
ЕОИИдан чиқиб кетишимиз билан ҳамма нарса энди аввалги ҳолатига қайтмайди. Бу худди Қирғизистон бир неча ўнлаган йиллардан бери, Канаданинг “Centerr Gold” компаниясидан қутула олмаётган ўта ачинарли ҳолатини эслатади.
Халқаро сиёсатда, давлатларнинг бир бирларига бўлган муомилалари, уларнинг оғир саноати ва ҳарбий саноатининг Қудратига, дунё сиёсий системасида тутган вазнига, стротегик ва гиополитик аҳамиятига ва табиий бойлик ресурсларига қараб белгиланади.
Айтайлик, Қирғизистон ЕОИИдан чиқишга қарор қилди. Энди Россия ва Қозоғистон Қирғизистонга Хитойнинг маҳсулотларини ўз юртларига реекспорт қилишига йўл беришмайди. Демак улар ўз чегараларини Қирғизистон билан имкон қадар беркитишга ва ўз аро алоқаларимизни чеклашга ва ҳар хил санкциялар билан бизга босим беришга ҳаракат қилишади. Чунки Қирғизистонда юқоридаги унинг халқаро сиёсатда ҳурмат қилиши ёки ҳисоблашишларига мажбур қила оладиган шартларнинг деярли бирортаси мавжуд эмас.
Сиёсий онглари ўта паст даражада бўлган сиёсатчиларимиз, шу муайян ҳолатимиздан келиб чиқиб, халқаро шартномаларни имзолашлари керак эди. Яъни ўз кўрпаларига қараб оёқ узатишлари керак эди. Улар эса, йирик давлатларнинг босимлари остида, фақат ўз шахсий сиёсий ўринларини сақлаб қолиш мақсадида ва шахсий манфаатларини кўзлаб, мамлакат ва миллат мулкларини талон-тарож қилиб юборадиган ва фуқороларининг манфаатларини пароканда қиладиган ва инқирозга учратадиган шартномаларни имзолаб юборишди. Энди, ҳатто у шартномалардан бир томонлама чиқиб кетишимиз ҳам ўта қийин ва ўта зарарли кечади.
Шу кундаги оғир аҳволимизни билиб турган йирик компаниялар, ҳатто иш фаолиятларини тўхтатиб қўйишлари мумкин эканликлари билан таҳдид қила бошлашаяпти. Чунки бюджетда белгиланган молиявий киримнинг ҳаммаси хазинага келиб тушишининг ўзи жуда гумонли бўлиб турган пайтда камомадларни қандай ёпиш ҳақида ўйланиб турган етакчиларимиз, Centerra компаниясидан тушиб турган садақа мисолидаги арзимас пулдан ҳам воз кеча олмайди. Қирғиз ҳукумати ташқи кучлар ва компаниялар учун Қирғизистонни осон ўлжага айлантириб беришди.
Етакчи сиёсатчиларимизнинг ўзларидан “ташвиш”ланмасак ҳам бўлади, улар шу ҳар бир шартномага қўл қўйиб берганлари учун миллионлаган доллар улушларини олиб туришипти. Худди Акаев ва Бакиев сингари ўз виллаларида яхши яшаш учун шароитлар қилиб қўйишди.